ห้ามขึ้นบ้านใหม่วันเสาร์ — ความเชื่อตามตำราโบราณ

การขึ้นบ้านใหม่ ยกเสาเอก หรือเปิดป้ายร้านค้า ล้วนเป็นการเริ่มต้นครั้งสำคัญที่คนไทยอยากให้เป็นสิริมงคล หลายคนจึงมักถามว่าวันเสาร์ทำได้ไหม เพราะเป็นวันหยุดที่สะดวกที่สุดสำหรับการรวมญาติ

ตามตำราฤกษ์งาม ยามดี รวบรวมโดยอาจารย์อุระคินทร์ วิริยะบูรณะ โบราณาจารย์จัดให้วันเสาร์เป็นวันที่ไม่สมควรทำพิธีขึ้นบ้านใหม่ รวมถึงการยกเสาเอกและการเปิดป้ายร้านค้าด้วย

ดาวเสาร์ — เทพแห่งความทุกข์

เหตุผลอยู่ที่ธรรมชาติของดาวประจำวัน ในระบบโหราศาสตร์ไทย ดาวเสาร์ถูกจัดให้เป็นเทพเจ้าแห่งความทุกข์ เป็นดาวที่ให้คุณในเรื่องความหนักแน่น อดทน และความเพียร แต่ในแง่อารมณ์ความรู้สึกกลับเชื่อมโยงกับความเศร้า ความลำบาก และอุปสรรค เมื่องานขึ้นบ้านใหม่หรือเปิดกิจการเป็นเรื่องที่ต้องการความสุขสวัสดีและความเจริญรุ่งเรือง คนโบราณจึงเห็นว่าไม่ควรไปเริ่มต้นในวันที่มีพลังของความทุกข์เป็นเจ้าเรือน

พิธีที่ครอบคลุม

จะเห็นว่าหลักคิดเดียวกันนี้ใช้กับทุกพิธีที่ต้องการความเป็นมงคล คือเลือกวันที่ธรรมชาติของดาวสอดคล้องกับเป้าหมายของงาน งานเริ่มต้นใหม่ควรอยู่กับวันที่ให้พลังบวกและความเจริญ ไม่ใช่วันที่ผูกกับความทุกข์ การยกเสาเอกซึ่งเป็นจุดเริ่มของบ้านและการเปิดป้ายร้านค้าซึ่งเป็นจุดเริ่มของกิจการก็จัดอยู่ในกลุ่มเดียวกัน

ถ้าสะดวกเฉพาะวันเสาร์ ควรทำอย่างไร

ในทางปฏิบัติ หากครอบครัวสะดวกเฉพาะวันเสาร์เพราะเป็นวันหยุด สามารถพิจารณาทางออกได้หลายแบบ เช่น ทำพิธีสงฆ์หรือพิธีหลักในวันที่เป็นมงคลก่อน แล้วค่อยจัดงานเลี้ยงรวมญาติในวันเสาร์ หรือปรึกษาพระและโหรเพื่อเลือกฤกษ์ยามภายในวันให้เหมาะ เพราะนอกจากวันแล้ว ช่วงเวลาในวันก็มีผลต่อฤกษ์เช่นกัน

ทั้งนี้ขอย้ำว่าเป็นความเชื่อตามตำรา ไม่ใช่กฎเกณฑ์บังคับ ผู้ที่ให้ความสำคัญกับธรรมเนียมสามารถเลี่ยงได้ ส่วนผู้ที่มีข้อจำกัดเรื่องเวลา ความพร้อมและความสบายใจของครอบครัวก็เป็นปัจจัยที่สมเหตุสมผลในการตัดสินใจ