พระประจำวันอังคาร — ปางไสยาสน์

ในตำนานที่โดดเด่นที่สุดของปางไสยาสน์ คือเรื่องราวการโปรดอสุรินทราหู จอมอสูรผู้มีร่างกายใหญ่โตมโหฬาร อสุรินทราหูได้ยินกิตติศัพท์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แต่ถือตัวว่าตนเองสูงใหญ่กว่าใครๆ ไม่ยอมไปเข้าเฝ้าฟังธรรม ด้วยเหตุว่าถือตนว่าหากเข้าเฝ้าก็คงต้องก้มศีรษะลง ซึ่งตนไม่อาจทำได้ ในที่สุดเมื่อถูกชักชวนซ้ำๆ จึงตกลงไปเข้าเฝ้า พระพุทธเจ้าทรงทราบทิฐิมานะของอสุรินทราหู จึงทรงเนรมิตพระวรกายให้บรรทมในท่าไสยาสน์ที่มีขนาดใหญ่โตยิ่งกว่าอสุรินทราหู หลายเท่าตัว เมื่ออสุรินทราหูเห็นพระพุทธองค์บรรทมในท่านอนที่ใหญ่โตกว่าตนเสียอีก ก็เกิดความอัศจรรย์ใจ รู้ตัวว่าทิฐิที่ตนถือไว้นั้นไร้สาระ จึงยอมก้มศีรษะลงนมัสการพระพุทธองค์ และฟังธรรมจนเลื่อมใส อีกตำนานหนึ่งซึ่งสำคัญในเชิงปรัชญา คือเหตุการณ์ปรินิพพานที่เมืองกุสินารา ใต้ต้นสาละคู่ พระพุทธองค์ทรงบรรทมในท่าสีหไสยาสน์ หันพระเศียรไปทางทิศเหนือ และเสด็จดับขันธปรินิพพานในยามใกล้รุ่ง ทั้งสองตำนานล้วนสอนเรื่องการละทิฐิ การยอมรับความจริง และความไม่เที่ยงแท้แห่งสรรพสิ่ง

ผู้ที่เกิดวันอังคารตามตำราพรหมชาติ ระบุว่าจุติมาจากแดนนรก ซึ่งในที่นี้มิได้หมายถึงความชั่วร้าย แต่สื่อถึงความทนทาน ต่อความยากลำบากและความแข็งแกร่งดุจนักรบ มีดาวอังคารเป็นเทพคุ้มครองดวงชะตา ดวงชะตาของคนเกิดวันนี้มักมีความโลดโผน และเต็มไปด้วยประสบการณ์ชีวิต บุคลิกโดดเด่นคือมีจิตใจที่กล้าหาญ เด็ดเดี่ยว มุทะลุ รักอิสระ ตรงไปตรงมา มีความอดทนสูง ดั่งคำกล่าวที่ว่า "ตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้" เป็นคนใจนักเลง มีความรับผิดชอบต่อหน้าที่สูงมาก หากได้รับปากหรือตั้งเป้าหมายสิ่งใดแล้ว จะต้องทำให้สำเร็จ จุดอ่อนคือเป็นคนอารมณ์ร้อน ขี้หงุดหงิด เชื่อมั่นในความคิดของตัวเองสูงเกินไปจนบางครั้งไม่ยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น มักชอบงานที่ท้าทายจนอาจพาตนเองไปเสี่ยงอันตราย ด้วยความเป็นคนปากกล้าจึงมักสร้างศัตรูได้ง่าย เหมาะกับงานทหาร ตำรวจ วิศวกร ช่างเทคนิค หรือนักกีฬา ด้านความรัก ด้วยความแข็งกร้าวอาจทำให้ชีวิตคู่มีปากเสียงกันบ่อย ต้องรู้จักยอมลดทิฐิ

พระพุทธรูปประจำวันอังคารคือ "ปางไสยาสน์" หรือที่มีการเรียกขานในอีกสองนัยยะคือ "ปางโปรดอสุรินทราหู" และ "ปางปรินิพพาน" พุทธลักษณะขององค์พระจะอยู่ในพระอิริยาบถบรรทมตะแคงขวา พระบาททั้งสองข้างวางซ้อนทับเสมอกัน พระหัตถ์ซ้ายทอดทาบไปตามพระวรกาย ส่วนพระหัตถ์ขวาตั้งขึ้นรับพระเศียรโดยมีพระเขนย (หมอน) รองรับ ความหมายทางตำนานของปางนี้สามารถตีความได้สองแนวทางหลัก นัยยะแรกอ้างอิงถึงเหตุการณ์ที่พระพุทธองค์ทรงทรมาน "อสุรินทราหู" (พระราหู) ผู้เป็นจอมอสูรที่มีทิฐิมานะ ถือตัวว่ามีร่างกายใหญ่โตมโหฬาร ไม่ยอมก้มหัวให้ใครและไม่ยอมเข้าเฝ้าฟังธรรม พระพุทธองค์จึงทรงแสดงปาฏิหาริย์เนรมิตพระวรกายให้อยู่ในท่านอนที่ใหญ่โตกว่าอสุรินทราหูหลายเท่าตัว เพื่อลดทิฐิของจอมอสูร เมื่ออสุรินทราหูเห็นดังนั้นจึงเกิดความอัศจรรย์ใจ ยอมละทิ้งความเย่อหยิ่งและน้อมรับฟังคำสอน นัยยะที่สอง ซึ่งมีความลึกซึ้งทางปรัชญา คือการสื่อถึง "ปางปรินิพพาน" เหตุการณ์เมื่อพระพุทธองค์ทรงรับสั่งให้พระจุนทะเถระปูอาสนะลง ระหว่างต้นรังคู่หนึ่ง แล้วทรงบรรทมแบบสีหไสยาสน์ (การนอนอย่างราชสีห์) และตั้งพระทัยแน่วแน่ว่าจะไม่เสด็จลุกขึ้นมาอีก ก่อนที่จะเสด็จดับขันธปรินิพพาน การที่โหราจารย์ในอดีตกำหนดให้ปางไสยาสน์เป็นพระประจำวันอังคารนั้น มีนัยยะแฝงที่ลึกซึ้ง เนื่องจากดาวอังคารเป็นดาวแห่งสงคราม ความขัดแย้ง ความแข็งกร้าว และดาวมรณะ พระพุทธรูปปางนี้จึงทำหน้าที่เป็น "มรณานุสติ" และเครื่องเตือนใจให้ผู้ที่เกิดวันอังคารซึ่งมักมีนิสัยใจร้อน มุทะลุ ได้เรียนรู้ถึงการละวาง การใช้ชีวิตอย่างมีสติ รู้จักความสงบ และตระหนักถึงความไม่เที่ยงแท้ของสรรพสิ่ง